پانسمان های نوین

مقدمه

هنگام به وجود آمدن زخم در بدن اولین موردی که به ذهن تمام افراد می رسد استفاده از بتادین و چسب زخم و در نهایت پانسمان است.
اما با پیشرفت علم و جایگزین شدن پانسمان های سنتی با پانسمان های مدرن سرعت بهبودی در درمان انواع زخم را بالا رفته است.
همین موضوع باعث شد تا شرکت های معتبر مختلفی به فکر تولید و ارائه انواع پانسمان های فومی بپردازند.
در ادامه با ما همراه باشید تا انواع پانسمان را بررسی کنیم.

پانسمان زخم زمانی که برای درمان زخم انتخاب می شود می تواند برای بهبود آن بسیار موثر باشد
اما اگر پانسمان به درستی انتخاب نشود باعث اختلال در روند زخم خواهد شد.
پیشرفت در فناوری پانسمان های زخم به منظور تسریع زخم است.
پانسمان زخم می تواند محیط مناسب زخم را چه خشک و چه مرطوب، مهیا کند.
هنگامی که پانسمان نامناسب بر روی زخمی اعمال شود،
زخم های عمیق و وخیم ممکن است نه تنها درمان نشوند
بلکه مبتلا به عوارضی مانند عفونت، تاول و زخم مزمن شوند.

پانسمان هیدروکلوئید
پانسمان فوم ها Foams
پانسمان آلژینات ها
پانسمان های هیدروفایبر
پانسمان نقره
پانسمان کلاژن
پانسمان کربن
پانسمان عسل

پانسمان هیدروکلوئید

پانسمان هیدروکلوئید چیست ؟

پانسمان هیدروکلوئید که نوعی پانسمان نوین و مرطوب است، در بخش چسبنده خود حاوی عناصر ایجاد کننده ژل بوده و به لایه خارجی ضد آب و منعطفی وصل شده است.
سطح ژلی این پانسمان دارای پکتین، کربوکسی متیل سلولز، پلیمرها و مواد دیگری با خاصیت چسبندگی است.
بعضی انواع این پانسمان برای افزایش قدرت جذب حاوی آلژینات هستند.
لایه اول چسبنده است و برخی انواع آن حاشیه چسبنده هم دارند. پلیمرها با جذب ترشحات زخم، به ژل تبدیل میشوند.
ضخامت پانسمان هیدروکلوئیدی ممکن است کم یا زیاد باشد.
این پانسمان در ابعاد و شکلهای مختلفی وجود دارد که برای قسمت های مختلف بدن مانند زانو، آرنج و پاشنه مناسب هستند.

ساختار پانسمان هیدروکلوئید

پانسمان های هیدروکلوئید به طور کلی از ذرات کلوئیدی آبگریز
( به عنوان مثال، ژلاتین، پکتین و هیدروکسی متیل سلولز ) تشکیل شده است.
ساختار ویفر شکل پانسمان هیدروکلوئید تعامل بین ذرات و اگزودهای زخم را امکان پذیر می کند.
که منجر به تورم پانسمان و ایجاد سدی نرم در برابر ادرار، مدفوع و پاتوژن ها می شود.
پانسمانهای هیدروکلوئیدی در برابر گاز، بخار، آب و باکتریها غیرقابل نفوذ هستند.
و ظاهر شفاف آنها مشاهده زخم و بررسی میزان اگزودای زخم را امکان پذیر می کند.
آنها محیطی مرطوب را برای ترمیم زخم و سدی در برابر باکتریهای برونزا فراهم می کنند.
در مقایسه با زخمهای تحت درمان با سولفادیازین نقره 1٪،
افراد تحت درمان با پانسمان هیدروکلوئید درد کمتر و نیاز به تغییرات کمتری در پانسمان داشتند.
پانسمان های هیدروکلوئیدی در درمان سوختگی هایی با ضخامت جزئی مؤثر هستند.

ویژگی های پانسمان هیدروکلوئیدی

پانسمان هیدروکلوئیدی دارای خواص زیر است:

  1. ایجاد محیط مرطوب
    ترکیبات موجود در آن در ابتدا ترشحات زخم را جذب کرده و به حالت ژل در می آیند، سپس رطوبت جذب شده را کم کم به زخم بازمیگردانند.
  2. دبریده کننده
    با ترکیبات خاص خود و به دلیل رطوبتی که ایجاد میکند، قابلیت دبریده کردن زخم نکروزه را دارد.
  3. ایزوله کننده
    به دلیل ضخامت نسبتا زیاد، از لحاظ نفوذ ترکیبات خارجی و حفظ دمای زخم، ایزوله کننده است.
موارد استفاده
  • زخم های فشاری
  • زخم ترشح دار متوسط
  • زخم سوختگی درجه اول و دوم

این پانسمان فقط باید برای زخم های سطحی گرانولیت و تمیز استفاده شود
هیدروکلوئیدها انسداد مؤثر دارند.
هیدروکلوئید با زخم های خشک می توانند اثر نرم کنندگی داشته باشند.

مزایای پانسمان هیدروکلوئید
  • ضد آب 
  • استفاده ی آسان
  • صرفه اقتصادی
  • کاهش درد زخم
  • تسریع بهبود زخم
  • به زخم نمی چسبد
  • دارای خاصیت چسبندگی
  • تعداد دفعات تعویض کمی نیاز دارد
  • به هر دو نوع سطح مرطوب و خشک میچسبد.
  • ضخامت و محافظت بیشتر نسبت به دیگر پانسمان ها
  • نسبت به باکتری و دیگر عوامل بیماری زا نفوذ ناپذیر است
تعویض پانسمان هیدروکلوئیدی

بر اساس میزان ترشحات زخم و راهنمای شرکت تولید کننده، بین ۳ تا ۷ روز متغیر است.
در ابتدا که ترشحات زخم بیشتر است، ممکن است نیاز به تعویض روزانه پانسمان باشد.
اگر تعویض روزانه پانسمان برای شما الزامی است، در مورد استفاده از این پانسمان تجدید نظر کنید.
چون برای استفاده طولانی مدت تا ۷ روز طراحی شده است.

موارد ممنوعیت استفاده از پانسمان هیدروکلوئیدی
  • زخم عفونی
  • زخم تونل دار
  • انواع زخـم خشک
  • زخم سینـوسی عمیق
  • زخم با ترشحــات زیاد
  • انواع زخم سوختگی با سطــح خشک
  • زخمهایی که پوست اطرافشان حساس و ضعیف است
  • زخم هایی که تاندون یا استخــوان از آنــها مشخص است

پانسمان فوم ها Foams

پانسمان فومی چست؟

پانسمان فوم ۲۵ سال پیش ابداع شد.
این پانسمان ها معمولاً از پلی یورتان ساخته میشوند. در آن زمان نوعی فوم سیلیکونی نرم و جاذب، برای زخم های گرانوله با سایزهای مختلف نیز تولید شده بود.
مزیت اصلی فوم، حفظ رطوبت و شکل پذیری آن بود.
پانسمان فومی دارای خانه های بسیار ریزی است که رطوبت را در خود نگه میدارند و در ضخامت های مختلفی تولید میشوند.
اما امروزه بر اساس کاربرد، انواع مختلفی از پانسمان های فومی مدرن تولید شده اند.

مزایای پانسمان فومی

  • روی زخم نمیچسبد.
  • برخلاف گاز استریل،پرز ندارند.
  • از نظر اقتصادی به صرفه هستند.
  • با مواد دبریده کننده زخم، سازگار هستند.
  • در اشکال و سایزهای متنوعی تولید میشود.
  • برای زخمهای عفونی و باز قابل استفاده هستند.
  • این پانسمان ها می توانند تا ۷ روز روی زخم باقی مانده و تعویض نشوند.
  • بسته به نحوه تولید، برای زخم های با اگزودای زیاد تا خفیف قابل استفاده است.
  • هوا را از خود عبور داده، موجب ایزوله کردن گرما و کمک به حفظ رطوبت محیط زخم میشوند.
  • معمولا لایه خارجی پانسمان فومی ضدآب بوده، از ورود عوامل بیماریزا به زخم جلوگیری میکند.
  • بعضی از انواع آن می توانند به عنوان پانسمان ثانویه، همراه با انواع دیگر پانسمان نیز استفاده شوند.
  • به دلیل انعطاف بالا، قابلیت شکل پذیری از ناحیه زخم را دارند. مثلا میتوان به راحتی دور انگشتان یا گوش از آنها استفاده کرد.
  • روی انواع زخم قابل استفاده اند از جمله: سوختگی های کوچک، زخمهای مزمن، زخمهای سرطانی، محل پیوند پوست، زخم پای دیابتی، زخم دبریده شده و زخمهای حفره دار.

مشکلات فوم ها

با توجه به اینکه جاذب های خوبی هستند اما محدودیت در جذب دارند
و باید آنها را هر یک تا سه روز تعویض کرد.
اشکال دیگر آنها اوپک بودن است که نمی توان زیر زخم را دید.
در نواحی دارای برجستگی استخوانی با کاهش اصطکاک مفید واقع می شود.

انواع پانسمان فومی را بر اساس معیار های متفاوت میتوان طبقه بندی نمود.
پانسمان فومی از لحاظ ساختار شامل انواع زیر است
:

ورقه فومی

از برگه های فومی با خانه های پلی یورتانی آبدوست تشکیل شده است. این پانسمان ها گاز و بخار آب را از خود عبور داده در عین حال که سطح خارجی آنها ضدآب است. بر اساس طبیعت، شرایط و اگزودای زخم، این نوع پانسمان به دو بار در روز یا یک بار در هفته تعویض شدن نیاز دارد.
چگونگی جذب اگزودا یا خون توسط برگه های فومی به فرمول ساخت این پانسمان ها بستگی دارد. در بعضی انواع آن، رطوبت به سطح پانسان رسیده و در کل پانسمان منتشر میشود. بنابراین، برای اینکه از نفوذ مایعات به زخم جلوگیری کنید، باید پاسنمان را دو الی سه سانتی متر بزرگتر از خود زخم برش دهید. بعضی انواع پاسنمان فومی فقط برای زخم هایی با اگزودای کم پیشنهاد میشوند. انواع فوم با قدرت جذب بالاتر، برای زخمهایی با اگزودای متوسط تا زیاد مناسب هستند.

پانسمان فومی پشت فیلمی

پانسمان فومی پشت فیلم دار، جذب بسیار بالایی دارند و به همین دلیل میتوان تا چند روز آنها را تعویض نکرد و حتی روی زخم های با اگزودای زیاد استفاده نمود. لایه فیلم یک سد ضد باکتری روی پانسمان ایجاد میکند. این پانسمان سه جزء دارد:

  1. یک شبکه پلی یورتان نیمه چسبنده که در تماس با زخم قرار میگیرند و از چسبیدن پاسنمان به زخم جلوگیری میکنند.
  2. لایه میانی فوم پلی یورتان آبدوست است.
  3. آخرین لایه فیلم پلی یورتان است که از عبور اگزودا جلوگیری میکند.

غشای پلی یورتانی

شامل چندین لایه فوم پلی یورتانی با منافذ بسیار کوچک است. لایه پلی یورتان با یک لایه چسبنده آبدوست پوشیده شده. قسمت پشتی پانسمان نیز به فیلم پلی یورتانی منتهی میشود. نسبت به رطوبت و بخار نفوذپذیری بالایی دارند.

هرچقدر میزان اگزودا بیشتر باشد نفوذپذیری آنها هم افزایش می یابد. اما جذب این پانسمان نیز محدودیت خاص خود را دارد. بنابراین هر زمان که از فاصله یک سانتی پانسمان اگزودا قابل مشاهده بود، یعنی نیاز به تعویض دارد. زمان معمول تعویض آن، بسته به نوع زخم بین ۵ الی ۷ روز است.

ژل فوم پلی یورتان

از ژل فوم پلی یورتانی با جذب بسیار بالا ساخته شده اند که بین دو غشا پلی یورتانی قرار دارد. نسبت به رطوبت و بخار بسیار نفوذپذیر هستند. برای زخمهایی با اگزودای متوسط مناسب اند. پوشش میانی از یک پلیمر سنتتیک ساخته شده که هیچ جزء افزودنی ندارند. تا ۵ روز نیاز به تعویض نداشته و ضدآب هستند. برای قسمتهایی مانند پاشنه بسیار مناسبند.

فوم سیلیکونی

پانسمان فوم سیلیکونی اورجینال، از یک پلیمر سیلیکونی و یک کاتالیست ساخته شده است. ترکیب این دو جزء موجب واکنش شیمیایی شده و یک فوم نرم شکل پذیر را ایجاد میکند. به دلیل راحتی و استفاده آسان این پانسمان جایگزین مناسبی برای گاز استریل است.
بعد از سالها فرمول ساخت فوم سیلیکونی تغییر داده شد. نوع جدید سریعتر و راحت تر تولید شده و تا یک هفته بر روی زخم قابل استفاده است. بیمار به راحتی میتواند آن را برداشته یا تعویض کند. این پانسمان برای زخم حفره ای با اگزودای کم مناسب است. به دلیل قدرت جذب محدود، نباید روی فیستول یا سینوس استفاده شود، چون احتمال پاره شدن یا جاماندن روی زخم دارند.

پانسمان فومی برای چه زخم هایی قابل استفاده است؟

  • زخم جراحی.
  • زخم پای دیابتی.
  • زخم های عفونی.
  • زخمهای حفره دار.
  • گرافت های پوستی.
  • زخم سوختگی کوچک.
  • زخمهایی با بافت نکروزه نرم.
  • زخمهای اطراف انواع اسـتومی.
  • زخم فشـاری (درجه ۲ الی درجه ۴).
  • لوله های گاستروستومی و تراکئوستومی.
  • زخمهایی که نیاز به درمان با فشار منفی دارند.

پانسمان فوم روی کدام زخم ها قابل استفاده نیست؟

  • سوختگی درجه ۳٫
  • زخم های غیر ترشحی.
  • زخم های نکروزه خشک.
  • زخم های با اگزودای بیش از حد، نیاز به تعویض سریعتر و چند لایه پانسمان دارد که مکن است موجب آسیب به نواحی اطراف زخم شود.

روش استفاده از پانسمان فومی

  • دستکش یک بار مصرف بپوشید.
  • ناحیه زخم را با محلول سالین تمیز کنید.
  • پوست اطراف زخم را با گاز استریل به آرامی خشک کنید.
  • زخم را با لایه ای از فوم که حداقل یک اینچ از حاشیه زخم بزرگتر باشد بپوشانید.
  • اگر پانسمان حاشیه چسبنده ندارد، از یک لایه دیگر، چسب یا باند برای ثابت کردن پانسمان استفاده کنید.
  • در زمان تعویض پانسمان، به آرامی فوم را از روی زخم بردارید، زخم را تمیز نموده و یک لایه فوم جدید روی آن قرار دهید.

پانسمان فومی مدرن

امروزه با اضافه کردن اجزا و ترکیبات مختلف به پانسمان فوی، ویژگیهای ثانویه ای در آنها ایجاد میکنند که روند ترمیم زخم را بهبود میبخشند.

  • افزودن پودر یا ترکیبات نقره به فوم، که سرعت ترمیم را افزایش داده و خاصیت ضد میکروبی دارد.
  • افزودن مواد آنتی بیوتیک به فوم. احتمال ایجاد  یا پیشرفت عفونت را کاهش میدهد.
  • ترکیب مواد مرطوب کننده حاوی آنتی اکسیدان ها و ویتامین ها با فوم، موجب تسریع ترمیم زخم میشود.
  • عسل مانوکا، که خاصیت مرطوب کننده و ضدعفونی کننده دارد.
  • استفاده از کادکسومر یدین همراه با فوم، آن را برای استفاده روی زخمهای ترشحی مانند زخم پای دیابتی بهینه میسازد.

پانسمان آلژینات

پانسمان آلژینات چیست؟

پانسمان زیست تخریب پذیر آلژینات سالها قبل، از جلبک های دریایی ساخته شد.
تاریخچه ساخت پانسمان های آلژینات حداقل به 50 سال قبل بازمیگردد.
اما آلژینات تجاری از سال 1983 در دسترس است.
این پانسمان اغلب روی زخم هایی با ترشحات زیاد استفاده میشود.
آلژینات استفاده شده در این پانسمان ها از انواع جلبکهای دریایی دنیا استخراج میشود.
این نوع پانسمان غالبا در زخم هایی با اگزودات سنگین استفاده میشوند.

انواع پانسمان آلژینات

  • پانسمان آلژینات
  • پانسمان آلژینات نقره
  • پانسمان آلژینات سدیم
  • پانسمان آلژینات عسل
  • پانسمان آلژینات کلسیم 
  • ترکیبات پانسمان آلژینات

پانسمان آلژینات

آلژینات ماده ای است که در دیواره سلولی جلبک های قهوه ای به فرم های مختلف همچون سدیم آلژینات، کلسیم آلژینات و آلژینیک اسید یافت می شود. انواع پانسمان ها با استفاده از آلژینات ساخته می شوند که مزیت آن ها جذب بسیار بالای اگزودا است.

پانسمان آلژینات کلسیم 

آلژینات کلسیم یک ترکیب محلول در آب و ژلاتینی است که از جلبک دریایی استخراج شده یا با اضافه کردن کلسیم کلرید به آلژینات سدیم به وجود می آید. آلژینات کلسیم قدرت جذب بسیار بالایی دارد. پانسمان آلژینات کلسیم یک محیط مرطوب را در اطراف زخم ایجاد و به بهبود زخم و تشکیل بافت گرانوله کمک می کند.

پانسمان آلژینات نقره

انواع مواد آنتی بیوتیکی مانند نقره با پانسمان ها ترکیب شده و برای درمان زخم های مزمن یا عفونی مورد استفاده قرار می گیرند. نقره برای کاهش میکروب های درون زخم یا پانسمان، همراه با آلژینات در ساختار پانسمان به کار می رود. پانسمان آلژینات نقره برای درمان زخم های مزمن و دارای اگزودای متوسط تا زیاد مورد استفاده قرار می گیرد. 

پانسمان آلژینات سدیم

سدیم آلژینات نمک سدیم آلژینیک اسید بوده و محلول در آب است است. آلژینات سدیم از جلبک های قهوه ای به دست می آید. پانسمان آلژینات سدیم، غیر چسبنده و جاذب قوی اگزودا می باشد. با جذب ترشحات زخم به ژل تبدیل و رطوبت زخم را تامین می کند.

پانسمان آلژینات عسل

خواص مرطوب کنندگی، آنتی باکتری و ضد قارچی عسل، موجب شده که از آن به عنوان یکی از اجزای ساخت پانسمان استفاده شود. با آغشته سازی پانسمان آلژینات کلسیم به عسل، همزمان با ورود ترشحات زخم به پانسمان و ژلاتینی شدن آن، عسل از پانسمان به زخم تراوش می کند. 

ترکیبات پانسمان آلژینات

اولین انواع پانسمان آلژینات از فیبرهای آلژینات کلسیم ساخته میشد. اخیرا ساختار آن با تابیدن فیبرها به هم پیشرفت کرده و درتماس با خون و اگزودا ساختار محکم تری یافته است. پانسمان آلژینات قادر است ۱۵ الی ۲۰ برابر وزن خود اگزودا جذب کند.

برخی انواع آلژینات چسبنده هستند اما معمولا یک لایه ثانویه جهت محکم نگاه داشتن پانسمان در جای خود، روی آن قرار میگیرد.

موارد استفاده از آلژینات در پانسمان

  1. سدیم آلژینات در بعضی محصولات جهت تولید ژل استفاده میشود.
  2. به فرم آلژینات فریز خشک جهت افزایش مقاومت به کار میرود.
  3. برخی پانسمان های آلژینات در ترکیب با موادی همچون نقره و زینک به کار میروند.

عملکرد آلژینات

وقتی که آلژینات جهت پانسمان زخمی با ترشحات فراوان، استفاده میشود، یونهای کلسیم موجود در پانسمان یا یون های سدیم ترشحات زخم واکنش میدهند. این واکنش فیبرهای موجود در پانسمان را به فرم ژل در می آورد.

اینکه چه مقدار ژل ایجاد میشود به ساختار شیمیایی محصول و منشا گیاهی آن بستگی دارد.

موارد استفاده پانسمان آلژینات

  • زخمهای مزمن.
  • زخم پای ونوسی.
  • زخم پـای دیـابـتـی.
  • زخم عمیق حفره دار.
  • زخم های پس از جراحی.
  • سوختگیهایی با عمق متوسط.
  • زخمهای فشاری یا زخم بستــر.
  • زخمهایی که دارای ترشح هستند.

زمان تعویض پانسمان آلژینات

معمولا بعد از ۵ الی ۷ روز نیاز به تعویض دارد. اما اگر ترشحات زیاد باشند، زودتر نیاز به تعویض دارد. در زخمهای عفونی، بستر زخم هر روز باید بررسی شود.

اگر در موقع تعویض، مقداری از آن هنوز به حالت پودری مانده بود و یا از زخم جدا نشود یعنی پانسمان را زود تعویض کرده اید و یا زخم به میزان لازم ترشح نداشته است.

روش استفاده  از پانسمان آلژینات

استفاده از این پانسمان ساده و شامل مراحل زیر است:

  1. با استفاده از سالین یا محلول مخصوصی که پزشک برای شستشوی زخم تجویز کرده، اطراف زخم را تمیز کنید.
  2. با گاز استریل به آرامی ناحیه را خشک کنید.
  3. پانسمان آلژینات را روی زخم قرار دهید.
  4. در صورت نیاز، یک پانسمان دیگر اضافه کنید تا پانسمان آلژینات را ثابت کرده و مایعات اضافی زخم را جذب کند.
  5. هر روز پانسمان را بررسی کنید. در صورتی که زخم عفونی است، محل زخم را هر روز چک کنید.
  6. بعد از ۵ الی ۷ روز یا زمانی که ترشحات از اطراف یا از پانسمان دوم بیرون زد، آن را تعویض کنید.
  7. قبل از برداشتن پانسمان آلژینات، با محلول سالین آن را مرطوب کنید تا از هرگونه آسیب به بافت گرانوله و بستر زخم جلوگیری شود.
  8. اگر پانسمان به زخم چسبیده است، آن را با سالین بشویید تا کنده شود.

اَشکال پانسمان آلژینات

  1. ورقه های مسطح. برای پانسمان زخم های سطحی.
  2. ربانی. برای پانسمان زخم های حفره دار.
  3. طنابی. برای پانسمان زخم های حفره دار.
  4. پودر. پس از قرارگیری روی زخم خصوصا انواع حفره دارو عمیق، با جذب ترشحات زخم به فرم ژله ای در آمده، علاوه بر حذف ترشحات، لایه ای روی زخم ایجاد میکند که رطوبت را کم کم به زخم برگردانده، موجب بهبود آن میشود.

مزایای پانسمان آلژینات

  1. استفاده آسان.
  2. صرفه اقتصادی.
  3. قدرت جاذبـه زیـاد.
  4. کمک به قطع خونریزی.
  5. عدم آسیب به بافت گرانوله زخم.
  6. کاهش تعداد دفعات تعویض پانسمان.
  7. امکان استفاده در زخمهای عمیق حفره دار.
  8. فراخوانی سلولهای ترمیـم کننده به محل زخم.
  9. افراد بسیــار کمی به آلژیـنات حسـاسـیت دارند.
  10. محافظت از زخـــــم در برابر عفونــت میکروبی.
  11. فراخوانی عوامل ضد التهابی و کمک به ترمیم زخم.
  12. ایجاد محیط مرطوب روی زخم. رطوبت موجب تسریع و بهبود روند ترمیم میگردد.

موارد منع استفاده از پانسمان آلژینات

  1. زخم جراحی.
  2. سوختگی های درجه سه.
  3. برای زخم خشک با ترشح کم.
  4. احتیاط برای مصرف روی تومورها.
  5. برای زخم هایی که خونریزی زیاد دارند.
  6. احتیاط بــرای استفاده نزدیک رگهای خونی.
  7. روی زخمهای سینوسی یا زخــــم های تونل دار.
  8. حساسیت به هر کدام از مواد به کار رفته در پانسمان.
  9. برای زخمهایی با بافت نکروزه سفت. چون با جذب رطوبت مانع بهبود زخم میشود.

پانسمان هیدروفایبر

پانسمان هیدروفایبر چیست؟

پانسمان هیدروفایبر پانسمانی نوین به شکل پد یا نوار پانسمانی نرم، استریل و بدون پرز است. این پانسمان از کربوکسی متیل سلولز سدیم ساخته میشود. این پانسمان از پشم های به هم بافته شده تولید میشود و قادر به جذب مقدار زیادی از مایعات خارج شده از زخم مانند ترشحات عفونی میباشد.

پانسمان هیدروفوبیک، مزایای هر دو نوع پانسمان هیدروکلوئیدی و آلژینات را داشته اما فاقد نقطه ضعف های آنهاست. به دلیل انعطاف ساختاری این پانسمان، شکلها، سایزها و انواع مختلفی از پانسمان هیدروفایبری برای انواع مختلف زخم در شرایط متفاوت تولید میشود.

ویژگی های پانسمان هیدروفایبر

  • استریل است.
  • فاقد پرز است.
  • قدرت جذب بالایی دارد.
  • راحت و انعطاف پذیر است.
  • از نظر اقتصادی به صرفه است.
  • میزان خونـریزی را کـاهـش میـدهد.
  • واکنش های ضد التهابی را تعدیل میکند.
  • در اثر تماس با زخم، به فرم ژل تبدیل میشود.
  • رطوبت لازم برای ترمیمی زخم را فراهم میکند.
  • احتمال تشکیل تاول را تا حدود ۷۰% کاهش میدهد.
  • مانـع جابجـایی و انتـشار عفونـت در سطــح زخم میشود.
  • با جذب ترشحات زخم، باعث به دام انداختن باکتری ها میشود.
  • خاصیت چسبندگی دارد اما فقط به پوست اطراف زخم می چسبد.
  • از پوست اطراف زخم محافظ کرده و مانع خیس خوردن آن میشود.
  • آسیب و عفونت زخم در زمان تـعویض پانسمان را به حداقل میرساند.
  • به دلیل فرم ژل مانند، شکل پذیر است و تمام نقاط زخم را پوشش میدهد.
  • بافت مرده پوست که محل مناسبی برای رشد باکتری است را کاهش میدهد.
  • تا چند روز قابل استفاده بوده و فاصله زمانی تعویض پانسمان را کاهش میدهد.
  • به دلیل رطوبت دهی به زخم، بافت مرده سطح زخم را دبریده میکند. بدون اینکه به پوست جدید آسیب بزند.
  • پس از جذب ترشحات زخم، کمی جمع شده و کوچک میشوند بنابراین باید در اندازه بزرگتری نسبت به زخم، استفاده شود.
  • بر حسب نیاز در اشکال مختلف تولید میشود. مثلا برای زخمهایی که نیاز به بانداژ کردن دارند به فرم نواری عرضه میشود.

معایب پانسمان هیدروفایبری

  1. در افرادی که به نقره یا محصولات با منشا حیوانی حساسیت دارند، قابل استفاده نیست.
  2. همراه با ترکیبات روغنی مانند وازلین قابل استفاده نیست.
  3. ممکن است برای ثابت ماندن نیاز به پانسمان ثانویه داشته باشد.
  4. روی زخم بسته قابل استفاده نیست.

موارد استفاده از پانسمان هیدروفایبر

  • زخم جراحــی.
  • زخم های مـزمن.
  • زخم وریدی یا شریانی.
  • زخم بستر درجه ۲ تا ۵.
  • زخم های توموری پوست.
  • زخم های عمیـق حفــره دار.
  • زخم سوختگی درجــه ۱ و ۲
  • زخم هــای تونـلی و فیستـول ها.
  • زخم هایی با ترشـــح متوسط تا بـالا.
  • زخم های دیابتیک مانند زخم پای دیابتی.

پانسمان هیدروفایبری نقره دار (نقره پلاس)

بعضی انواع پانسمان هیدروفایبر در ترکیب با ذرات نقره ساخته میشوند تا خاصیت ضد میکروبی آنها به حداکثر برسد. نقره موجود در فیبرهای این پانسمان، به مرور وارد زخم میشود.
ذرات یون نقره خاصیت ضد میکروبی دارند و از تکثیر میکروب ها در بافت زخم جلوگیری میکنند.


مزایای دیگر ذرات نقره عبارتند از:
  • روی برخی انواع مقاوم به درمان باکتری ها نیز تاثیرگذار است.
  • طیف وسیعی از میکرواورگانیسم های بیماری زا مانند باکتری و قارچ ها را غیر فعال میکند.
  • از طریق مکانیسم های متنوعی به میکروب ها حمله میکند بنابراین با احتمال بالایی  زخم را ضدعفونی کرده و از عفونت پیشگیری میکند.

روش استفاده از پانسمان هیدروفایبر

  1. دستان خود را با آب و صابون بشویید.
  2. موضع زخم و اطراف آن را با محلول شستشو دهنده یا سرم استریل تمیز کنید.
  3. پانسمان هیدروفایبری را به اندازه یک سانتی متر بزرگتر از اندازه زخم، به آرامی روی آن قرار دهید. برای این کار دستورالعمل محصول را به خوبی مطالعه نمایید.
  4. در صورت استفاده روی زخم های ضخیم سوختگی، پانسمان هیدروفایبر باید ۵ سانتی متر از زخم بزرگتر باشد.
  5. برای جلوگیری از جابجای پانسمان، از یک پانسمان ثانویه فومی استفاده کنید.
  6. برای زخمهای خشک، از پانسمان ثانویه نازکی مانند نئودرم استفاده کنید تا از خشک شدن پانسمان جلوگیری شود.
  7. برای زخم سوختگی ضخیم، پانسان ثانویه میتواند یک گاز استریل باشد.
  8. مدت زمان استفاده از یک پانسمان به عامل، اندازه و عمق زخم، میزان ترشحات و وضعیت عفونی آن بستگی دارد. معمولا ۳ تا ۷ روز قابل استفاده است.

پانسمان نقره

پانسمان نقره چیست؟

فعالیت ضد میکروبی نقره در شرایط آزمایشگاهی برای باکتری های مقاوم مانند استافیلوکک مقاوم به متی سیلین (MRSA) نشان داده شده است برای ضد باکتری بودن، نقره باید به یون نقره (Ag +) تبدیل شود.
اگزودای زخم، با از بین رفتن الکترون اگر نقره در فرم ابتدایی خود باشد یا با جدا کردن ترکیب که یون نقره به آن وصل شده بود از این تغییر و تحول حمایت می کند.

یون های نقره ای بسیار واکنش پذیر بوده و با عمل در اهداف مختلف باعث از بین رفتن باکتری ها می شوند.
آنها دیواره باکتری ها را تجزیه می کنند در تولید پروتئین و تکثیر سلولی دخالت می کنند.


مطالعات مختلف در مدلهای آزمایشی حاکی از کاهش چسبندگی باکتریها و بی ثبات سازی ماتریس بیوفیلم است.
نقره موجود در پانسمان نیاز به تماس با اگزودات زخم دارد تا بتواند به فرم یونی آن تبدیل شود و بتواند عمل ضد باکتریایی خود را انجام دهد.
بنابراین، اگرچه محتوای نقره از اهمیت بالایی برخوردار است بسیاری از عوامل دیگر بر توانایی یک پانسمان در از بین بردن میکروارگانیسم ها مانند توزیع و در دسترس بودن نقره در پانسمان و انتخاب مناسب پانسمان بسته به قابلیت سازگاری و ظرفیت جذب آن با توجه به اگزودات زخم تأثیر می گذارد.
حد استفاده از نقره به خوبی مشخص نشده است. پیشنهاد شده است که پس از 2 هفته ارزیابی انجام شود تا تصمیم بگیرد که آیا برنامه خود را ادامه دهد
اگر زخم بهبود یافته باشد اما علائم عفونت همچنان ادامه دارد پانسمان نقره ادامه خواهد یافت.
در صورت عدم بهبود بالینی، مصرف آن باید قطع شود.
اگر ارزیابی خوب باشد و علائم بالینی عفونت وجود نداشته باشد باید آن را نیز قطع کرد.
خطر سمیت سیستمیک ناشی از استفاده طولانی مدت از پانسمان های نقره ای مطرح شده است.

در دو دهه اخیر استفاده از یون های نقره در تولید انواع پانسمان نقره توسعه یافته است.
نقره به عنوان یک آنتی بیوتیک سطحی صدها سال است که در حوزه مراقبت از زخم کاربرد دارد. یون های نقره، عناصر فعالی برای کشتن سریع طیف وسیعی از میکروب ها هستند. این عناصر به کمک بلوکه کردن سیستم تولید انرژی در باکتری ها، موجب مرگ آن ها شده و در عین حال به سایر ارگانیسم های سالم در محیط آسیبی نمی رسانند. 

یون های نقره به شکل های مختلفی برای ساخت پانسمان به کار می روند:

پوشش خارجی پانسمان

سطح مشبک نقره دار یک یا هر دو سطح خارجی پانسمان را پوشش داده و در تماس مستقیم با زخم است. نقره در این نوع پانسمان مستقیما موجب مرگ میکروب ها می شود.

در داخل ساختار پانسمان

نقره به سه فرم در ساختار پانسمان به کار می رود که عبارتند از:

  • درون ساختار لایه خارجی پانسمان
  • فضای داخلی پانسمان
    به عنوان یکی از اجزای سازنده تار و پود پانسمان، پس از جذب ترشحات زخم، نقره به باکتری های موجود در آن حمله می کند. مقداری از نقره نیز ممکن است از پانسمان و از طریق رطوبت به زخم انتشار پیدا کند.
  • نوع سوم ترکیبی از دو نوع پانسان ذکر شده است.

انواع پانسمان نقره

زخم ها بر اساس عمق، گستردگی، میزان ترشحات، خشک بودن، میزان عفونت و محل قرا گیری انواع مختلفی دارند
انواع زخم ها به مراقبت های ویژه خود نیاز دارند. بر همین اساس پانسمان های نقره در اشکال مختلفی تولید می شوند:

  • فوم
  • اسپری
  • آلژینات
  • هیدروژل
  • هیدروفیبر
  • فیلم پلیمری
  • هیدروکلوئید

همچنین در بسیاری از پانسمان ها برای تاثیرگذاری بیشتر یا انجام طیف گسترده تری از درمان، نقره همراه با اجزای دیگری مثل ذغال فعال به کار می رود. 

پانسمان نقره برای زخم های زیر قابل استفاده میباشد

زخم پای دیابتی

بیماران دیابتی معمولا به نوروپاتی محیطی نیز مبتلا هستند. یکی از عوارض نوروپاتی بی حسی پا است که حس درد و آسیب را در پا مختل می کند. بنابراین زخم شدن پا و پیشرفته شدن آن در این بیماران شیوع بالایی دارد. در مراحل اولیه زخم پای دیابتی را با پانسمان نقره میتوان کنترل نمود. در صورتی که زخم حفره ایجاد کرده باشد، باید داخل آن را با پانسمان نقره دار نواری پر کرد تا مانع از بسته شدن سطح زخم شود. پانسمان نقره آلژینات جهت جذب بالاتر در انواع زخم پای دیابتی دارای اگزودا کاربرد دارد. استفاده از پانسمان هیدروکلوئید نقره برای زخمی با بافت سطحی مرده و نکروزه، دبریدمان اتولیتیک را افزایش داده و روند درمان را تسریع خواهد کرد. 

زخم بستر

زخم فشاری یا زخم بستر حاصل عدم تحرک و  فشار ناشی از استخوان ها بر پوست است. پوست به مرور دچار حساسیت و نازکی شده و سپس زخم بستر ایجاد میشود. زخم بستر در صورت وجود بیماری های زمینه ای همچون دیابت یا ضعف سیستم ایمنی به سرعت پیشرفت میکند.
بنابراین کنترل و درمان به موقع آن اهمیت فراوان دارد. با استفاده از انواع پانسمان نقره میتوان از بروز عفونت و تکثیر باکتری ها در زخم پیشگیری نموده و یا عفونت ایجاد شده را کاهش داد. برای پر کردن حفره در زخم بستر عمیق انواع پانسمان نقره نواری تولید و عرضه می شود.

سوختگی

سوختگی در اثر تماس حرارت شدید با پوست ایجاد میشود. عوامل مختلفی مانند مواد شیمیایی، حرارت بخار مایعات، تماس با جسم داغ، برق گرفتگی و تماس با شعله سوختگی ایجاد می کنند. سوختگی بر اساس عمق و شدت آن 4 درجه دارد. همچنین سوختگی میتواند وسیع یا کوچک باشد. سوختگی های کوچک و سطحی تر را باید از طریق مراقبت های عمومی سوختگی همچون کرم موضعی و پانسمان درمان نمود. زخم سوختگی به دلیل از بین رفتن بافت پوست یا بافت های زیرین آن، معمولا دارای ترشح بوده و مستعد عفونت است. پانسمان نقره به صورت خمیر، ژل یا هیدروکلوئید انتخاب های خوبی برای درمان سوختگی هستند. پانسمان نقره علاوه بر ضد عفونی کردن و آنتی بیوتیک بودن، اگزودای زخم سوختگی را جذب کرده و تورم و درد را کاهش می دهد. 

پانسمان نقره نانو

پانسمانی 3 یا 5 لایه است که دارای نانوکریستال نقره در دو طرف یک هسته پلی استری میباشد نانوکریستال نقره به روش نانوتکنولوژی تولید می شود و دسته های بسیار کوچکی از نقره فعال شده را آزاد میکند. هرچه ذرات نقره کوچکتر باشند، بخش وسیعتری از زخم را پوشش داده و تاثیر گذاری آن را افزایش می دهند. پانسمان نقره نانو، موجب حفظ رطوبت در اطراف زخم می شود.

پانسمان نقره هارتمن

هارتمن یک برند معتبر در زمینه تولید محصولا مراقبت از زخم است. پانسمان نقره تولید هارتمن با نام تجاری پانسمان آترومن، در درمان انواع زخم حاد و مزمن مانند زخم بستر و زخم های عفونی کاربرد دارد.

ویژگی پانسمان نقره آترومن

  • فاقد پرز و پارافین می باشد.
  • می توان آن را به اندازه مورد نیاز برش داد.
  • برای جذب اگزودا به پانسمان ثانویه نیاز دارد.
  • جنس آن از فیبرهای پلی آمید آغشته به نقره است.
  • با جذب قوی ترشحات از خیس خوردگی حاشیه زخم جلوگیری می کند.
  • تا 7 روز قابل استفاده بوده و نیاز به تعویض ندارد مگر اینکه پزشک تجویز کند.
  • این ترکیبات موجب نچسبیدن پانسمان به زخم و تعویض آسان و بدون درد آن می شوند.
  • قسمت پارچه ای پانسمان در تماس مستقیم با زخم بوده و آغشته به چربی های ویژه گیاهی است.

کاربرد پانسمان نقره آترومن

  • زخم بستر
  • زخم عفونی
  • زخم سوختگی
  • زخم پای دیابتی
  • زخم حاد و مزمن
  • اطراف پین ارتوپدی
  • زخم هایی که ریسک عفونت دارند

پانسمان نقره کامفیل

  • به اندازه و شکل دلخواه قابل برش است.
  • شفاف بوده و وضعیت زخم از زیر آن قابل مشاهده و بررسی است.
  • سطح بیرونی آن ضد آب بوده و امکان استحمام برای بیمار وجود دارد.
  • یکی از پانسمان های نوین تولید شده توسط شرکت معتبر کلوپلاست است. 
  • از ایجاد و انتشار بوی بد ترشحات و عفونت موجود در زخم ممانعت میکند.
  • جهت پر کردن حفره زخم های عمیق، به شکل نواری تولید و عرضه می شود.
  • بر اساس میزان ترشحات زخــم و زمان اشباع شدن، تا 7 روز قابل استفاده است.
  • دارای خواص قوی آنتـی بیوتیـکی علیه باکتـری هــای مقــاوم و ضد قارچ می باشد.
  • اگر این پانسمان با آلژینات همراه شود، قدرت جذب آن افزایش یافته و بر اثر تماس با اگزودا، ذرات نقره آزاد میکند.
  • برای انواع زخم های حاد و مزمن با ترشحات متوسط تا زیاد، قابل استفاده است. از جمله: زخم حفره ای، زخم با ضخامت زیاد، زخم بستر یا زخم فشاری، زخم پای دیابتی، زخم عروقی، زخم سوختگی، زخم ناحیه دهنده پیوند پوست.
  • پانسمان نقره کامفیل به دلیل قدرت بالای جذب ترشحات، نباید در زخم های سطحی، زخم های خشک و زخمی که ترشحات اندکی دارد استفاده شود. همچنین از مصرف این پانسمان روی زخم هایی که خونریزی شدید دارند خودداری کنید. 

پانسمان کلاژن

کلاژن چیست ؟

کُلاژِن : Collagen پروتئینی است که در محیط خارج از سلول‌های مختلف گونه‌های مختلف موجودات، وجود دارد. نام کلاژن از ریشه یونانی کلمه «kólla» به معنی چسب گرفته شده است.
کلاژن در بدن باعث اتصال بافت‌ها و سلول‌های مختلف به یکدیگر می‌شود این چسب طبیعی در واقع پروتئینی است که فیبرهای سفید پوست، تاندون ها، استخوان ها، غضروف ها و تمام بافت های رابط را تشکیل می دهد.

در مورد کلاژن بیشتر بخوانید

پانسمان کلاژن چیست؟

پانسمان کلاژن نوعی پانسمان است که با استفاده از کلاژن با منشأ حیوانی (گاو، اسب، پرندگان) یا انسانی ساخته می شود.
کلاژن رشد و تکثیر سلولی را در محل زخم افزایش میدهد و به این ترتیب ترمیم زخم را سرعت می بخشد.

انواع پانسمان کلاژن

پانسمان کلاژن در اشکال مختلفی شامل پودر، خمیر و ژل تولید می شود.
انواع پانسمان کلاژن در ترکیب با مواد مختلف عبارتند از:

  • پانسمان کلاژن نقره دار.
  • پانسمان کلاژن-آلـژینات.
  • پانسمان کلاژن هیـدروژل.
  • پانسمان های آغشته به کلاژن.
  • پد پانسمان زخم با سایز استاندارد.
  • پانسمان کلاژن با حاشیه چسبنده یا غیر چسبنده.
  • نوار کلاژنی برای تقویت یا پر کردن حفره زخــم.

پانسمان کلاژن روی چه زخم های تاثیر میگذارد؟

  • سوختگی درجه دو.
  • زخمهای نـــکروزه.
  • زخم های گــرانــولـه.
  • زخم های عمیق و نیمه عمیق.
  • زخمهایی با اگزوده کم تا زیـاد.
  • زخم های مزمن مقاوم به درمـان.
  • محل برداشت و اهدای گرافت پوستی.

تاثیرات کلاژن در ترمیم زخم

  1. به زخم نمی چسبد.
  2. یک سد ضد باکتری روی زخم ایجاد میکند.
  3. رطوبت مورد نیاز بافت زخم را فراهم میکند.
  4. فواصل تعویض آن بیشتر از انواع پانسمان معمولی است.
  5. دارای منافذ ریزی است که اکسیژن را از خود عبور میدهند.
  6. بر اساس نوع زخم در اشکال مختلفی تولید و قابل استفاده است.
  7. یک بستر مناسب برای رشد و تولید بافت پوستی جدید را هم فراهم میکند.
  8. در زخمهایی که در فاز التهابی قرار دارند، موجب کاهش تورم و التهاب زخم میشود.
  9. به جایگزینی صحیح فیبرهای کلاژن تولید شده و بافت گرانوله درون زخم کمک میکند.
  10. کلاژن فیبروبلاست و گرانوسیت ها را به محل زخم فرا می خواند؛ این دو نوع سلول دبریده کردن زخم، رگ زایی و تولید پوست را تحریک میکنند.
  11. کلاژن، پلاکت ها را به محل زخم فراخوانی میکند. پلاکت ها تولید فاکتورهای رشد در محل زخم را تحریک میکنند. همچنین پلاکت ها موادی ترشح میکنند که مهاجرت سلولی به محل زخم را تسهیل میکند.
  12. با ترشحات زخم اتصال شیمیایی برقرار میکند. در ترشحات زخم ترکیبات خاصی وجود دارد که به کلاژن بافت حمله و آن را تخریب میکنند. با قرارگیری پانسمان کلاژن روی زخم، منبع دیگری غیر از بافت پوست برای این ترکیبات فراهم می شود و بنابراین از کلاژن تولید شده در زخم محافظت میشود.

فواید پانسمان کلاژن در درمان زخم

  1. به ایجاد و حفظ دمای مناسب اطراف زخم کمک میکند.
  2. بر اساس تیپ زخم از اشکال مختلف آن تولید و استفاده میشود.
  3. به تولید کلاژن بیشتر در زخم و در نتیجه ترمیم سریعتر آن کمک میکند.
  4. به تولید فیبروبلاست ها که تولید کننده سـلولهای پوستی هستند کمــک میکند.
  5. پانسمان کلاژن برای اثرگذاری بهتر باید هر هفت روز یـک بـار تعویض شود.
  6. پانسمان کلاژن با انواع سایز منافذ تولید میشود اما عمولا نیاز به یک لایه دوم پانسمان برای ثابت ماندن دارد.
  7. بیشتر پانسمان های کلاژن ترکیبات آنتی باکتری هم دارند که رشد و تکثیر باکتری ها در زخم را کاهش میدهند.
  8. پانسمان کلاژن به شکلهای مختلفی تولید میشود مانند ژل، پودر، خمیر و حتی برگه های خشک فریز شده که روی زخم قرار میگیرند.

پانسمان کلاژن روی چه زخمهایی تاثیر گذار نیست؟

همانند پانسمان های دیگر، پانسمان کلاژن نیز درمان کننده همه انواع زخم نیست.
در این موارد از پانسمان کلاژنی استفاده نکنید.

  • مانند سوختگی درجه ۳
  • زخمهای بسته ای که روی آنها با بافت سفت پوشیده شده است.
  • در صورت حساسیت به محصولات گاوی، خوکی و پرندگان. اگر فقط به یکی از این محصولات حیوانی حساس هستید شاید بتوانید از پانسمان کلاژن با منبع دیگری استفاده کنید.

مشکلات پانسمان کلاژن

علی رغم فواید بی شمار کلاژن، ممکن است در استفاده از پانسمان کلاژن با مشکلاتی مواجه شوید.

  1. جابجایی لایه کلاژن به دلیل وجود حباب هوای زیر آن. بنابراین بعد از قرار دادن لایه کلاژن به خوبی آن را هواگیری کنید.
  2. خونریزی زیر لایه کلاژن. اگر خونریزی از زخم دو الی سه روز پس از ایجاد زخم قطع نشده باشد، ممکن است زیر لایه کلاژن لخته خون ایجاد شود. در صورتی که لخته خون قرمز رنگ نیست، مشکلی در ادامه درمان وجود ندارد.

پانسمان کربن

پانسمان کربن چیست؟

پانسمان کربن یا پانسمان ذغال فعال، از یک شبکه فیبرهای کربنی تحت شرایط استریل ساخته می شود که میکرو ارگانیسم های بیماری زا و مولکول های بو را به دام انداخته و به این طریق به بهبود زخم کمک می کند. برخی از این پانسمان ها دارای یک لایه ویسکوزی هستند که به جذب بالای ترشحات و عفونت زخم کمک می کند. پانسمان کربن معمولا برای زخم های خیلی خشک به دلیل احتمال ایجاد حسایت پوستی مناسب نیست مگر اینکه زیر آن از یک پانسمان مرطوب استفاده شود تا بافت خشک و نکروزه آن دبرید شود.

مزایای پانسمان کربن

این پانسمان ها از مواد طبیعی با تکنولوژی خاصی به دست آمده و ایجاد آلرژی نمی کنند. موجب افزایش خونرسانی و هومئوستازی شده و درد را کاهش می دهد. این پانسمان ها به از بین بردن بوی بد زخم ناشی از ترشحات و عفونت کمک می کنند. طی پژوهش ها مشاهده شده است که سطح زخم هایی که با پانسمان کربن پوشیده شده اند، با سرعت بالاتری بهبود یافته، بافت مرده و درد آنها کمتر شده است. پانسمان کربن به نسبت کارایی و تاثیر گذاری در درمان زخم، مقرون به صرفه بوده و هزینه های بیمار را کاهش می دهد. در کنار فیبرهای کربن می توان از مواد آنتی باکتری و ترمیم کننده ای همچون نقره نیز استفاده نمود. پانسمان کربن برای زخم های حاد و مزمنی همچون زخم های عفونی، عمیق، فیستول و زخم هایی با ترشح بالا قابل استفاده است. از پانسمان کربن فعال می توان به عنوان پانسمان اولیه روی زخم های سطحی تر استفاده نمود. همچنین می توان برای زخم های عمیق از پانسمان اولیه دیگری برای پر کردن حفره زخم استفاده نموده و پانسمان کربن را به عنوان پانسمان ثانویه روی آن قرار داد.

پانسمان عسل

پانسمان عسل چیست ؟
چرا می گویند عسل برای درمان زخم ها خوب است ؟
ایا می توان هر عسلی را برای درمان زخم به کار برد ؟
تفاوت عسل خوراکی و عسل درمانی در چیست ؟
ایا عسل می تواند برای درمان زخم مضر هم باشد ؟

برای مراقبت و درمان از زخم و انتخاب پانسمان، گزینه های مختلفی وجود دارد.
اما امروزه تمایل بالاتری برای استفاده از ترکیبات طبیعی و غیر سمی وجود دارد.
عسل یکی از ترکیبات طبیعی است که به دلیل خواص متعدد خود از دیرباز برای درمان آسیب های پوستی مورد توجه درمانگران بوده است.
انواع مختلفی از عسل وجود دارد که معمولاً بر اساس منشأ جغرافیایی یا برخی گلهای خاص نامیده می شود که بخش عمده ای از منبع شهد را تشکیل می دهد.

  • عسل شبدر
  • عسل مانوکا
  • عسل جمون

هر دو Munka و Jamun از بوته های گل تک گل خانواده Myrtaceae سرچشمه می گیرند.
قاره های جدا از مانوکا و عسل جمون با موفقیت برای درمان زخم ها استفاده کرده اند.
مانوکا از گلهای Leptospermum scoparium و Jamun از گلهای Syzygium cumini مشتق شده است

مردم هزاران سال از عسل برای بهبود زخم استفاده کرده اند . در حالی که اکنون گزینه های درمانی بسیار مؤثر دیگری برای ترمیم زخم ها داریم ، عسل ممکن است هنوز هم برای بهبود برخی زخم ها مفید باشد.

عسل دارای خواص ضد باکتریایی و تعادل pH بی نظیری است که اکسیژن و ترکیبات درمانی را به زخم منتهی می کند.
قبل از اینکه به سراغ عسل بروید ، بدانید که متخصصان مراقبت از زخم برای بهبود زخمهای مزمن و سایر آسیب ها از عسل درچه زمینه هایی از پزشکی استفاده می کنند.
برای اطلاعات بیشتر در مورد زمان های درست و نادرست استفاده از عسل برای ترمیم زخم ها تا پایان این مقاله با ما همراه باشید.

انواع عسل مورد استفاده در زخم ها

در حالت ایده آل، فرد باید از عسل درجه پزشکی استفاده کند، که فراوری شده است و به همین دلیل کمتر احتمال بروز واکنش سیستم ایمنی بدن را دارد.

علاوه بر عسل مانوکا ، اشکال دیگری که برای بهبودی به فروش می رسد شامل Gelam ، Tualang و MediHoney است که یک نام تجاری برای محصولی است که در آن عسل با تابش گاما استریل شده است.

آیا عسل برای بهبودی زخم موثر است ؟

عسل ماده ای شیرین و شربت است که نشان داده شده دارای اجزای فعال زیستی است که می تواند به بهبود زخم کمک کند.
طبق بررسی مقالات منتشر شده در مجله Wounds ، عسل در بهبود زخم ها مزایای زیر را ارائه می دهد :

  1. Ph اسیدی باعث بهبودی می شود. عسل دارای pH اسیدی بین ۳٫۲ تا ۴٫۵ است. هنگامی که روی زخم ها اعمال می شود ،ph اسیدی خون را ترشح می کند تا اکسیژن آزاد کند ، که برای بهبود زخم ها مهم است pH اسیدی همچنین وجود موادی به نام پروتئازها را کاهش می دهد که روند بهبود زخم را مختل می کنند.
  2. شکر خاصیت اسمزی دارد. قندی که به طور طبیعی در عسل وجود دارد ، تأثیر آب از بافتهای آسیب دیده (که به عنوان یک اثر اسمزی شناخته می شود) است. این امر تورم را کاهش می دهد و جریان لنفاوی را برای بهبود زخم تشویق می کند. همچنین شکر آب را از سلولهای باکتریایی بیرون می کشد ، که می تواند در جلوگیری از تکثیر آنها کمک کند.
  3. اثر ضد باکتریایی نشان داده شده است که عسل دارای اثر ضد باکتریایی بر باکتریهایی است که معمولاً در زخمها وجود دارد ، مانند استافیلوکوکوس اورئوس مقاوم به متی سیلین (MRSA) و انتروکوکهای مقاوم به ونکومایسین (VRE). بخشی از این مقاومت ممکن است از طریق اثرات اسمزی آن باشد.
  4. بیشتر متخصصان پزشکی از نوع خاصی از عسل بر روی زخم ها به نام عسل مانوکا استفاده می کنند. این عسل از درختان مانوکا تهیه می شود. عسل مانوکا از آن جهت که حاوی ترکیب متیل گلوکسال است بی نظیر است. این ترکیب باکتریوسیدال است (باکتری ها را می کشد) و یک مولکول کوچک است که ممکن است راحت تر به پوست و باکتری ها منتقل شود.

خواص عسل برای زخم

خواص ویژه عسل برای درمان زخم های حاد و مزمن عبارتند از :

  • ضد التهاب است.
  • مانع تـورم میشود.
  • اثر مرطوب کنندگی دارد.
  • عسل تاثیرات ضد بو دارد.
  • عسل غنی از ترکیبات قندی است.
  • عسل حاوی هیدروژن پراکساید است.
  • خاصیت آنتی باکتری و ضد قارچ طبیعی دارد.
  • اسیدیته آن جریان خون و اکسیژن رسانی در زخم را افزایش میدهد.
  • خاصیت اسمزی بالای عسل، موجب خروج آب از بافت و کاهش تورم میشود.
  • جذب عسل در ناحیه زخم، سلول های ایمنی بدن را به ناحیه فراخوانی و فعالیت آنها را تحریک میکند.
  • این ماده توسط آنزیمی که از طریق ترشحات زنبور به عسل اضافه میشود تولید و به آن خاصیت ضد میکروبی میبخشد.
  • غلظت بالای عسل موجب تاثیر اسمزی آن شده که فرایند طبیعی بدن را تقویت نموده و با برداشت بافت های مرده زخم را پاکسازی میکند.

از عسل میتوان برای درمان برخی انواع زخم شامل موارد زیر استفاده کرد:

  • زخم تاول
  • زخم دهانی
  • زخم قانقاریا
  • زخم سوختگی
  • زخم پای دیابتی

پانسمان عسل چیست؟

امروزه انواع پانسمان نوین تولید شده اند که به جز محافظت و پوشش زخم ، تاثیر بالقوه ای بر درمان دارند.
برخی از این پانسمان ها دارای ترکیبات موثر عسل مانوکا هستند.
با قرارگیری این نوع پانسمان ، ترکیبات درمانی آن به آرامی جذب پوست و زخم میشوند.
با استفاده از انواع پانسمان عسل ، می توان از خواص درمانی عسل برای زخم ها یا افرادی که استفاده مستقیم آن ممکن نیست بهره برد.
پانسمان زخم با عسل در برخی نقاط بدن مشکل است.

اما با استفاده از انواع انعطاف پذیر پانسمان عسل میتوان به راحتی از خواص عسل روی این دسته از زخم ها استفاده نمود.
پانسمان عسل در سایز ها و اشکار مختلف تولید شده و در دسترس است.

انواع پانسمان عسل

در تولید پانسمان عسل ممکن است ترکیبات موثر دیگری همچون نقره، مس، مواد آنتی باکتریال، پودرهای جاذب ترشح نیز به کار بروند.

به این ترتیب خاصیت درمانی و ترمیمی پانسمان افزایش می یابد.

برخی از انواع پانسمان عسل عبارتند از:
  • پانسمان آلژینات عسل
  • پانسمان ورقه ای عسل
  • پانسمان هیدروژل عسل
  • پانسمان عسل مدی هانی
  • پانسمان ورقه ژل مدی هانی
  • پانسمان هیدرو کلوئیدی عسل
  • پانسمان پیشرفته استریل عسل
  • پانسمان گاز استریل آغشته به عسل

 پانسمان عسل در خانه

میتوان با رعایت اصول خاصی ، عسل را مستقیما روی زخم قرار داده و از خواص ترمیمی آن بهره برد.

اما بهتر است عسل طبیعی و تصفیه نشده خوراکی برای مصارف درمانی استفاده نکنید.
عسل طبیعی از زمان تولید ، استخراج از موم تا رسیدن به مصرف امکان آلودگی زیادی دارد.

اگرچه خود عسل دارای خواص آنتی بیوتیک و باکتریو استاتیک است ، اما برخی باکتری ها مانند باکتری مولد بوتولنیوم به صورت هاگ غیرفعال درعسل باقی مانده و میتوانند در فرصت مناسب سم تولید کنند.
همچنین امکان بروز واکنش حساسیتی نسبت به برخی ترکیبات موجود در ترشحات زنبور میباشد.
این ترکیبات حساسیت زا طی فرایند تصفیه کردن حذف میشوند.
همچنین عسل با قرارگیری در معرض اشعه گاما استریل میشود که امکان عفونت را به حداقل می رساند.

پانسمان زخم با عسل، در خانه و توسط خود شخص محدودیت هایی دارد از جمله : 

استفاده مستقیم از عسل روی برخی انواع زخم مانند زخم حفره ای یا زخم سوختگی درجه 3 امکان پذیر نیست.

برخی افراد به ترکیبات موجود در عسل طبیعی حساسیت دارند.
تمیز کردن عسل در هر مرحله تعویض پانسمان سخت و وقت گیر بوده و ممکن است موجب حساسیت پوست شود.
امکان آلودگی عسل زیاد است و این آلودگی میتواند باعث عفونت زخم شود.
بنابراین به کارگیری انواع تجهیزات درمانی که دارای مواد موثره عسل و در عین حال فاقد مضرات استفاده از خود عسل هستند ، انتخابی هوشمندانه تر است.

عوارض احتمالی عسل در ایجاد زخم چیست؟

همیشه ممکن است که عسل یا ظرف آن آلوده شود ، یا فرد بتواند یک واکنش آلرژیک داشته باشد. بعضی اوقات، این گرده زنبور عسل است که به طور طبیعی در عسل وجود دارد.